خانه داستان حرفه‌اي داستان تجربي  داستان زبان اصلي داستان عاميانه داستان گويا بايگاني
زائر عارف بختور

اسماعیل فصیح

صداش هم اول غم زده و دل مرده است.
«اگه تمام درختای دنیا قلم بشه، واگه تمام دریاهای دنیا مرکب بشه، بازهم نمی‌تونین داستان تمام دردها و بدبختی‌های ما رو اینجا بنویسین، آی دکتر»
لهجه عربی- آبادانی اش خوب و خاطره انگیز است و دل تنگی آور، در جمله‌هایش هم صداهای « و» مثل « و» عربی، از وسط دوتا لب، « W» است، و « O »‌ها هم بیشتر ته حلقومی. « والله، آی دکتر نمی‌شه نوشت.»
با لبخند می‌گویم: « شاید با این ماشین تحریرهای کامپیوتری Word-Processor تازه بشه گزارش کرد و نوشت.»
اوهم لبخند می‌زند: « نه آی دکتر، با کامپیوتر جرجیس هم نمی‌شه نوشت.»
با پاترول 4W سفید نقلیه پتروشیمی‌آبادان آمده دنبال من در فرودگاه، و در حال حرکت به سوی مجتمع هستیم.
می‌گویم:« صاف می‌ریم دانشکده یا اول می‌ریم مجتمع؟»
« صاف دانشکده، پیش آی دکتر دبیری.» بعد خیلی جدی رو به من می‌کند و می‌پرسد:« اما شما اگه جای دیگه ای اول میل دارید بریم؟... توی شهر دور بزنیم؟... هرجا میل سرکار هست بفرمایید... توروقرآن آی دکتر، بنده تا عصر که برمی‌گردید در خدمتم تمام و کمال . . . . At Your Service به قول انگلیسی‌های اون وخت‌ها، دربست، با همین پاترول.»
«ممنون، می‌ریم دانشکده.»
از میدان فرودگاه حالا انداخته توی جاده خرمشهر- آبادان. می‌پرسد:« برای کار تشریف می‌آرید، آی دکتر؟ یا فقط ویزیت؟ منشی آی دکتر دبیری می‌گفت شما... پیش از جنگ... سال‌ها اینجا تشریف داشتین، تدریس...»
« بله، اما امروز فقط برای مصاحبه و دیدن آوضاع آمده ام و امضائ قرارداد، انشاالله.»
« این شهر و این شرکت، آی دکتر، هرچی ازشون باقی مونده، برای وجود افرادی مثل شما له له می‌زنن، به خداوندی خدا.»
به او نگاه می‌کنم: « وجود شخص شما هم خودش غنیمته، هرکس وظیفه ای داره. و وظایف مختلفی هست. شما هنوز جزو کارکنان رسمی‌هستید یا مثل من بازنشسته فراخوانده شده به کار؟»
سرش را تکان تکان می‌دهد، آهی از ته دل می‌کشد... بعد می‌خندد.« نه، آی دکتر. ما هیچ وقت نه در شرکت نفت و نه حالا در پتروشیمی‌رسمی‌پسمی‌نشدیم. همیشه قراردادی موخت، یا ساعت کاری بودیم. گاهی هم بیکار، یا دنبال کار نخلستون خودمان و این جور چیزها. زمان جنگ هم دربه در. الان هم زن و بچه‌های دوتا برادر که روزهای آخر جنگ شهید شدند روی دست و بال ما هستند.»
« چند نفر روی هم؟»
« روی هم؟ سکوت می‌کند. انگار مجبور است مدتی در کله اش بشمرد.« چهارده یا شانزده نفر، دوتا از پسرها کار می‌کنن.»
« پس توی منازل شرکتی توی فرح آباد نیستین؟»
« نه آی دکتر. اونام که مال کارگرای رسمی‌شرکت نفته. ما نخلستان داشتیم. توی کوت شیخ خرمشهر. حالا تازه برگشتیم اونجا، تازه راه ش انداختیم، هستیم دورهم.»
« خدا خیرتون بده. دیدم انگلیسی بلدی گفتم شاید مال زمان شرکت انگلیسی‌ها باشی.»
باز می‌خندد.« نه آی دکتر، ما همش سی ونه سالمونه. متولد سال رفتن انگلیسی‌ها، و آمدن کنسرسیوم چی‌های شاه. مگه ما چند سال نشون می‌دیم؟»
« دوروبر شصت و نه.» نمی‌خندم.
او غش غش می‌زند. آی دکتر مال ریشه. نمی‌رسیم بزنیم. نخلستون خرابه زیاد وقت و کار ونفس می‌گیره. و این همه بچه‌ها. مو خودم پاسپورت کویت دارم... اگه می‌تونستم می‌رفتم.»
« پاسپورت کویت؟»
« اونم داستان دیگه ای یه.»
« باشه.» دستم را به طرفش دراز می‌کنم. می‌گویم: « حتما می‌دونی، من مهندس جلال آریان هستم، خوشوقتم.»
با احترام و کرنش زیاد و مقداری هم حیرت، دستم را می‌فشرد. « مخلص شما زائر عارف بختور.»
« بختون یا بختور؟» معنی هیچکدام را نمی‌دانم.
« بختور آی دکتر، از بخت میاد.»
همین را می‌خواستم. می‌گویم « اسم قشنگی داری.»
« نه خیر آی دکتر.» حالا سرش را بدجوری تکان تکان می‌دهد.
« اگر معنی و علتش را بگم می‌فهمید چرا گفتم اگه تمام درختای دنیا قلم بشه...»
« و اگه تمام دریاهای دنیا مرکب بشه...»
« نمی‌تونین تمام درد و بدبختی‌های ما رو بنویسین. در این گوشه بلاخیز دنیا، نه عرب عربیم، نه فارس فارس، ولی مجبوریم و می‌سازیم. با زمانه و چرخ گردون.»
« می‌دونم.» داریم باهم یگانگی پیدا می‌کنیم. مهندس جلال آریان، تهران/آبادان، و زائرعارف بختور، کوت شیخ/ آبادان. می‌گویم: « با زمانه و چرخ گردون هم می‌شود ساخت زائرعارف . عارف شیراز هم می‌گه: « در این زمانه رفیقی که خالی از خلل است / صراحی می‌ناب و سفینه غزل است.»
با آهی از ته دل به چشم‌هایم نگاه می‌کند. می‌گوید:« ما سفینه غزل نداریم. پدر خود ما هم در یکی از این سفینه‌های موتورلنج هلندی‌ها که توش جاروکش بود، توی توفان دریا غرق شد. اما صراحی گاهی شاید، گاهی نه شاید.»
نگاهش می‌کنم. خوب است. حالا جاده خرمشهر را تمام کرده و از جلو فلت‌های شرکتی که همان طور خراب مانده رد می‌شود و به میدان الفی سابق می‌رسد که مغازه‌های دور و بر و سان شاین را با خاک یکسان کرده و به جایش تازه چمن کاری کرده اند. صبح آفتابی ملایم آبادان است، اواسط اردیبهشت. از جاده جلوی پالایشگاه لب شط می‌آییم طرف شهر.
می‌پرسم:« صورتت چطور شده؟ جنگ؟»
جای بریدگی درازی یک طرف صورتش هست، با زخم و زیلی‌های زیادی اینجا و آنجا. احتمالا اثرات ترکش.
«‌ها، آی دکتر. جنگ. روزهای اول جنگ که عراقیا حمله کردن خرمشهر، ما داشتیم زن و بچه‌ها را از توی خانه کنار نخلستان به سرپناه می‌بردیم که چندتا ترکش خوردم. توی صورت و توی این بازو. » به بازوی دست چپش دست می‌زند.
« بردنت بیمارستان؟»
«‌ها، همون شیرو خورشید. کوت شیخ.»
« پس اگر پرونده داری می‌تونید از بنیاد شهید و بازسازی کمک بگیری. شنیدم رسیدگی و حمایت می‌کنند.»
«نه خیر آی دکتر. پرونده نیست. تمام بیمارستان رو هم عراقیا با وسائل و پرونده‌ها و با همه چی با خاک یکسان کردند. ما فقط توانستیم با زخم بندی تنظیف و همه چی فقط فرار کنیم این دست آب...»
« زمان جنگ رو کجا رفتید؟»
« همین جا، ته جزیره آبادان. چوئیده. به نخلستانی که مال مرحوم دایی مان بود.»
« تمام هشت سال جنگ آبادان بودید؟»
« دو سال آخر رو جور کردیم رفتیم کویت. اون موقع هنوز زن و بچه‌های برادرها پیش ما نبودند. من خودم یه سفر هم رفتم بحرین ، برای کار، و برگشتم. اما بعدها که دیدم صدام به کویت هم حمله کرد ما فرار کردیم و با زمانه چرخ گردون برگشتیم همین جا که حالا جنگ تموم شده بود. و همون سال آخر جنگ بود و دوتا برادرهام شهید شدند و زن و بچه‌هاشون بیچاره افتادند روی دست و بال ما.»
« چطور کشته شدند؟ شهید شدند؟»
« لاری داشتند، آی دکتر... جنس از ماهشهر و بندرعباس می‌آوردند اهواز، تصادف کردند با یک تانکر گاز سیلندری. آتش گرفتند و همه چیز دود شد، رفت هوا...»
هوای حلقومی‌انگار بخشی از داستانش است.
حالا از جلوی میدان سینما تاج انداخته به طرف دانشکده، که می‌بینم از دانشکده تمام ساختار و حتی برج بلند ساعت سرجایش باقی مانده. وقتی جلو می‌رویم می‌بینم ساعت کار نمی‌کند. و اسم « دانشکده نفت آبادان» هم شده « دانشکده مهندسی شیمی‌و پتروشیمی»، آبادان نه. وبا ظاهر زخم وزیلی ترمیم شده. پر کردن سوراخ‌های جای ترکش‌ها، مثل صورت زائر بختور.
وقتی زائر پاترول را جلوی در ورودی ساختمان دانشکده پارک می‌کند، من از او تشکر می‌کنم، و با اشاره به ظاهر دیوار زخم و زیلی توی چشم بزن دیوار بنا، می‌گویم:« انگار اینجا هم ساخته با زمانه و چرخ گردون.»
با لبخند می‌گوید:« بله، آی دکتر، باید چرخ گردون را مهار کرد و زندگی کرد و خوش بود. موفق و موید باشید، انشاالله.»
« شما هم همین طور، آقای زائرعارف بختور.»
« بنده اینجا هستم.»
این جمله اش هم خوب است. من با دست خداحافظی می‌کنم و می‌آیم داخل طرف عمارت و دفتر ریاست دانشکده، که کروکی آن، زیر سقف بسیار بلند ساختمان، در ذهنم حضور خلوت انس حک شده دارد.
پنج شش ساعت بعد را یا دکتر دبیری، رئیس موقت و پاره وقت دانشکده می‌گذرانم، با آشنایی با چند استاد و نیز روسای بخش‌ها و دیدن کتابخانه، آزمایشگاه‌ها، مرکز کامپیوتر، بخصوص تسهیلات آزمایشگاه زبان، که آن وقتها یکی از بخش‌های حساس دانشکده نفت آبادان بود. آن روزها، زبان تدریس صنعت نفت زبان انگلیسی بود. بعد از صرف نهار، در دفتر دکتر دبیری و در معیت روسای بخش‌ها، من قراردادی را که برای یک ترم تدریس موافقت شده امضا می‌کنم: سه روز در هفته، 16 ساعت تدریس، جمعه‌ها پرواز از تهران، مهمانسرای شرکت، و سه شنبه‌ها عصر پرواز به تهران. دلم می‌خواهد بیشتر می‌توانستم به دانشکده درحال بازسازی کمک کنم، اما نمی‌توانم خواهر تنها و بیمارم را تنها در تهران برای مدت طولانی رها کنم. به قول زائر اوضاع چرخ گردون بود و کاریش نمی‌شد کرد.
وقتی حدود سه بعد از ظهر، همراه دکتر دبیری، در حال خداحافظی، از ساختمان اصلی بیرون می‌آیم، زائرعارف بختور کنار پاترول سفید منتظرم ایستاده است. به نشانه تعظیم خم می‌شود و در جلو را برایم باز می‌کند، و بزودی حرکت می‌کنیم. تا ساعت پرواز چارتر« آسمان» شرکت پتروشیمی‌یک ساعت و ربع وقت داریم. بهتر است برویم « چک این» بکنیم و ببینیم وضع پروازهای عصر اغلب ناجور چطور است.
زائر می‌پرسد:« همه چیز با موفقیت و خیر خداوند پیش رفت انشاالله؟» او انگار از همه چیز مطمئن نیست.
میگویم:« بله، مثبت بود، قرارداد امضا شد. از اول شهریور شش ماهی باهم هستیم … سه روز در هفته.»
« الحمدالله، احمدالله.»
« یه دور کوچکی توی شهر می‌زنیم و بعد می‌ریم فرودگاه.»
« چشم، آی دکتر. اما انتظار زیادی نداشته باشین.» نگاهم می‌کند « می‌دونم. بعد از قطعنامه آمدم دیدم.»
« تقریبا همانطوره… اون آبادان دیگه نیست.»
« بر باد رفته است؟» شاید نام رمان مارگارت میچل و فیلم کذائی به گوشش نخورده.
آهی میکشد. ساکت می‌ماند.
« آره، منم که اول دیدم دلم خیلی گرفت.» سعی می‌کنم خلق تلخش را کمی‌جا بیاورم. ولی او در دنیای دیگری است. می‌گوید « آقا اهالی فقیر بدبختی… اونائی که گرید بالای شرکتی بودند، یا پولدارهای شهری بودند، رفتند… و دیگه م نمیان. اونهائی که مجبور بودند بمونند، موندند. یا اونائی که جای دیگه ای نداشتند موندند… و جان و مال دادند…»
« می‌دونم چی می‌گی…»
بعد از دور نه چندان طولانی توی شهر، از جمله خیابان‌های زند، امیری، بولوار شاپور و اطراف ساختمان اداره قدیمی‌ Labor Office و پشت بیمارستان، می‌اندازد توی جاده لب شط ، و مسجد زنگونی و اداره کشتی رانی، و بالاخره جاده خرمشهر و فرودگاه. هنوز دارد از بدبختی‌ها و خرابی‌های باقی مانده شهر حرف می‌زند. برای این که سرش را گرم کنم، می‌پرسم:
« پروازهای عصر خوب اجرا می‌شه؟ شنیده م پروازهای صبح بهتره.»
« بیشتر بله آی دکتر، این چارترها کوچیکن و در ارتفاع کم پرواز می‌کنن و خودشون رو می‌رسونن. مگه اینجا هوا خیلی بد باشه و از برج مراقبت توی بی سیم و رادار بگن نه. اما امروز هوا خوبه، باد و توفان و گرد و خاک نیست.»
« پس رفتیم انشاالله.»
« بنده تا دقیقه ای که شما در آسمان پرواز کنین در خدمتتون هستم. و واقعا ارادتمند مخلصم.»
« شما خوبی .» و حالا واقعا از او خوشم آمده، می‌دانم دوستیم. می‌گویم:« صبحی که می‌اومدیم، وقتی درباره اسم شما صحبت می‌کردیم، گفتی اگه تمام معنی رو بگم می‌فهمید چرا گفتم اگه تمام درختای دنیا قلم بشه و غیره. عارف که معنی ش معلومه. در بختور معنایی نهفته است... از همون « بخت» و « بخت یار» ما نیست؟»
باز آهی می‌کشد.«‌ها بله آی دکتر. از بخت و بختیار شما میاد، اما می‌ره... رازهای بد هم توی همون کلمه اسم اول ماست.»
« عارف؟»
ظاهرا بختور بختیار نیست. بخت رفته است. می‌گوید:
« اون عارف که شما فکر می‌کنین نیست.»
« نیست؟ پس چیه؟»
« ما بابامون آدم بدبختی بود، آی دکتر... عرض کردم که توی کشتی‌ها و موتور لنج‌های انگلیسیا و هلندیا کار می‌کرد. چی می‌گید، دائم الخمر هم بود. خودش هم توی زندگیش مثل من بدبختی‌ها و دربه دری‌ها کشیده بود... گرچه مال ما دست خودمون نبوده، تقصیر جنگ بوده اما اون بیشتر بدبختی خودش رو داشت و از خانه و طایفه فراری. خوب، از طایفه کوت شیخی بختور بود. خلاصه، وقتی ما توی شلوغ پلوغی زمان مصدق به این دنیا اومدیم، می‌دونید اسم ما رو چی گذوشت؟»
« عارف»
« نه...»
« نه...؟»
شنیده بودم عربها هم مثل انگلیسیها و آمریکائیها اسم پسرشان را همان اسم خودشان می‌گذارند.
« اسم شما رو چی گذاشت؟»
« رقیق الفال»
نگاهش می‌کنم... چندان زبان عربی زیادی لازم نیست تا معنی این دو معلوم شود. لابد بابا اسم خودش را روی بچه اش گذاشته بود. ول می‌کنم.
« بعد... بعد رفتی عوض کردی؟»
« نه، آی دکتر. اداره‌های ثبت احوال اسم کوچک رو عوض نمی‌کنند. اسم فامیل رو چرا، اگر دلیل قانونی باشه، یا مستهجن باشه، اما اسم کوچک رو نه. ما تا کوچک بودیم « عبدی» بودیم، مسئله ای نبود. اون سالها ما رو تو خونه و تو کوچه عبدی صدا می‌کردن... که یه اسم معمولی ما عربهاست... اما وقتی رفتم مدرسه از مدرسه بیزار شدم چون همه اسم ما رو می‌فهمیدن و می‌خندیدن. همین شد که ما از سال دوم و سوم دبستان مدرسه رو شستیم گذاشتیم کنار... می‌رفتیم توی یه کشتی پیش بابا کار می‌کردیم، تا زنده بود... بعد هم رانندگی می‌کردیم، یا پیش این هلندی‌ها توی کشتیرانی کار می‌کردیم... بعد هم که اومدیم جزو راننده‌های قراردادی شرکت شدیم، که اون موقع‌ها با اومدن انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها و هلندی‌ها بیشتر برنامه‌ها و فاکتورها رو به انگلیسی می‌نوشتند. ما هم اسممون رو به انگلیسی می‌نوشتیم. منتها چون اسم اول مون دراز و مزخرف بود فقط حرف‌های اولش رو می‌نوشتیم: آر. اف. بختور. و کم کم آر. اف. رومون موند آر. اف. آر. اف. بختور.»
«صحیح»
« حالام آر. اف. بختور.»
« خوبه. شما هم « عارف» انگلیسی هستی، هم بختیار عربی.»
« یعنی بدبخت.»
« نه، خوبه.»
« بفرمایید آش شله قلمکار پرشن گالف.»
«Good . احسنت.»
می‌خندد. حالا وارد جاده فرعی و مستقیم فرودگاه شده ایم، و مطابق معمول تمام این روز کذائی، تمام نگهبان‌ها و حراست چی‌ها با او سلام و خوش و بش می‌کنند، که می‌رساند از چهره‌های خوشنام قدیم و جدید شهر است.
می‌گویم:« شما حالا بیشتر عارف بختیار هستید... صاحب بخت و دولت واقبال.»
« و چیز‌های دیگه... چون شما هستید و به آبادان بر می‌گردید.»
معنی این حرفش را الان درست نمی‌فهمم.
آهی می‌کشد و پاترول را در نزدیک ترین جای پارکینگ، روبروی ورودی « برادران» ترمینال پارک می‌کند. من دستم را دراز می‌کنم تا همان جا توی ماشین با او خداحافظی کنم، چون می‌دانم چقدر کار و مخمصه دارد.
« خداحافظ آقای واقعا عارف بختور.»
سامسونایت را بر می‌دارم و در را باز می‌کنم.
« خیر، آی دکتر. عرض کردم که بنده تا چند دقیقه بعد از پرواز شما از روی باند با شما هستم.»
او هم در طرف خودش را باز می‌کند و می‌آید بیرون. می‌خواهم اصرار کنم که دیگر مزاحمش نباشم، اما می‌دانم ول کن نیست.« باشه، آقای عارف بختور.»
باز آهی می‌کشد.« ممنون آقای دکتر» بعد می‌گوید:« ضمنا آی دکتر ما راستش این سال‌ها عارف هستیم که واقعا نیستیم و زیاد بختور هم فکر می‌کنم نیستیم که در واقع هستیم.»
این دیگر انگار دارد وارد شطحیات عرفان می‌شود که دنبالش را نمی‌گیرم. در را می‌بندم و می‌گویم:« بیا آقای عارف بختور فصیح اللسان.»
قبل از این که در‌ها را ببندد و قفل کند، کتش را از روی صندلی عقب برمی‌دارد و بالاخره همراه من می‌آید، و تازه حالاست که بزرگترین تکان شگفتی سفر شروع می‌شود. زائر می‌گوید:« بنده باید در خدمت شما باشم، تا شما « چک این» بفرمایین، و چون وقت هست یک نوشیدنی خنک در فرودگاه آبادان، مهمان ما بچه‌های کوت شیخ خرمشهر باشید، بعد سوار شوید و شاد و خوب و سبکبال پرواز کنید...»
« آخه زیادی زحمت می‌شه... و شما خیلی کارهای دیگه م دارید.»
« شرمنده مان نفرمایید، آی دکتر. حضور شما در شهری که سال‌ها در آن خدمت کردید بیش از این‌هاست.»
به طرف در ورودی حرکت می‌کنیم. می‌گویم « باشه بریم. ضمنا اگر احتمالا زد و پرواز کنسل شد می‌تونیم با هم بریم ایستگاه اتوبوس‌های تی بی تی!»
می‌خندد.« نه خیر، میاد آی دکتر، هوا خوبه. البته می‌تونیم بریم تو بپرسیم.»
من مراسم عبور از تفتیش بدنی را انجام می‌دهم، و سامسونایت هم از دستگاه بازرسی الکترونیکی کامپیوتری عبور می‌کند. آن را بر می‌دارم و به طرف کانتر پرواز « آسمان» چارتر شرکت پتروشیمی‌حرکت می‌کنم. وقتی سر بر می‌گردانم زائربختور را می‌بینم که کت زیر بغل با مامورین در حال خوش و بش است و یدون هیچگونه تفتیش می‌آید داخل.
بعد از این که من کارت پرواز را می‌گیرم، مطمئن می‌شوم که پرواز سر موقع انجام می‌شود، و برمی‌گردم، زائر در چند قدمی‌پشت سرم ایستاده. می‌گوید:« وقت زیاد دارید، آی دکتر. بفرمایید بالا سالن پذیرایی قشنگی درست کرده اند، استراحت بفرمایید.»
« باشه، ممنون.» حالا دیگر صورت زخم و زیلی و سال‌های عرب- ایرانی و رقیق الفال و بیسوادی و جنگ را نمی‌بینم. عارف بختور را می‌بینم.
از پلکان بسیار بلند و عریض و تمیز بالا می‌رویم، که به راستی خوب و شیک بازسازی شده. سالن پذیرایی هم بزرگ و دل باز است، با پنجره‌های سراسری به باند‌های فرودگاه، نخلستان‌های دوردست، چشم اندازافق گونه ای از خرمشهر. وقتی من می‌نشینم زائر هنوز کنار میز ایستاده است و مثل یک پیشخدمت آشنا می‌پرسد:
« چی میل دارید آی دکتر؟ اینجا دیگه مهمان ما هستید. ماءالشعیر خارجی مالتا هست، آب میوه ساندیس هست، قوطی‌های خارجی آب پرتقال، میراندا و کوکا و پپسی و سون آپ هم هست... و چیزهای دیگه.»
من که با قیمت بالای قوطی‌های خارجی نوشیدنی‌ها آشنائی دارم- و جرات نمی‌کنم صحبت از پول و تعارف هم بکنم- می‌گویم:« آب میوه ساندیس خوبه. با یه خورده یخ. ممنون.»
« آب انگور، آی دکتر؟»
« بله، آب انگور خوبه...»
یک « تبارک الله، چشم آی دکتر» می‌گوید و لبخندزنان می‌رود دنبال ماموریت. بوفه کوچکی کنار سالن، همان جنب در ورودی هست که به اتاق خدمتکاران یا رئیس منتهی می‌شود.
مدتی تنها می‌نشینم و به دشت دلتنگی آور و نخلستان‌های تازه بازسازی شده جلویم نگاه می‌کنم، به افق گوشه بلاخیز دنیا.
زائر با دو لیوان بلند آب انگور و ظرف یخ می‌آید. یکی را جلو من می‌گذارد، یکی را جلو خودش، و جلو می‌نشیند.
می‌گوید:« به امید این که شما تشریف بیارین، آی دکتر، و کمی‌از سال‌های خوب را باز اینجا تجربه بفرمایین.»
« ممنون، من هم امیدوارم که شما هم روزگار بهتر و بهتری داشته باشید، و بخت یار واقعی باشید. می‌بینم نخلستان‌ها، حتی نخلستان‌های لب شط دوباره زنده شده اند...» کمی‌از لیوانم می‌نوشم.
« بخت خداوند یار شما هم باشه.»
باز نگاهی به صحرای زیبا می‌اندازم و نفس بلندی می‌کشم، و احساس خوبی توی گلو و اعماق مغزم موج می‌زند. نمی‌دانم اثر دلتنگی گذشنه‌هاست، یا حرف‌های زندگی عجیب زائرعارف – آر.اف- بختور، یا چیزهای دیگر. حدسی هم دارم که نوشیدنی ام انگار آب انگور ساندیس ساندیس هم نیست. شاید خیال و غم‌ها و چیزهای دیگر باشد.
می‌گویم:« مزه خوبی میده، آقای بختور. کمی‌هم دلتنگی آوره.»
می‌گوید:« نوش جان آی دکتر.»
« خوبه.» به چشم‌هایش نگاه می‌کنم.
می‌گوید:« ما سفینه غزل نداریم، آی دکتر. سفینه‌های زندگی ما همه هنوز ته شط لاروبی نشده ن.»
« اما انگار صراحی رو دارین.» کمی‌دیگر می‌نوشم.
« گهگاهی شاید.» باور نمی‌کنم این صراحی گهگاهی خودش باشد. احتمالا از یکی از دوستان دریابندری که به ماهشهر می‌رفتند و می‌آمدند گرفته، به خاطر آمدن من. می‌گویم:
« می‌دونم... زمانه و چرخ گردون.» حالا مطمئنم چیزی که زیر لبم و توی گلویم احساس دلتنگی آورده، مسلما فقط ساندیس نیست. آب انگوری است که در یکی از شهرستان‌های فرانسه به نام Cognac رشد می‌کند، که این هم از قدیم در لایه‌های خلوت انس مغزم حک شده است.
همانطور که زائرعارف بختور حک شده خواهد ماند.

از « دنیای سخن» اسفند73


نسخه قابل چاپ
شناسه : PS2216
تاريخ ارسال : شنبه 09 شهریور 1387
به ترتيب ارسال
به ترتيب بيشترين بازديد
مادر - جیمز جویس

این همه آب و این‌قدر نزدیک به خانه - ریموند کارور

سار بی‌بی خانم - مهشید امیرشاهی

این برف، این برف لعنتی - جمال میرصادقی

سالي‌ دو ماه‌ - محمد بهارلو

ماجرای گند - آنتون چخوف

روياي يك ساعته - كيت شوپن

سه شنبة خیس - بیژن نجدی

چهره - آلیس مونرو

گذرنامه - هرتا مولر

دفترچه پس انداز - آلبا دسس پدس

دختر خاله‌ها - جویس کرول اوتس

تب خال - احمد محمود

قصه دختر سعید مسیّب - شمس‌الدّین محمّد تبریزی

مترسک - جبران خلیل جبران

زير درخت ليل - هوشنگ گلشيري

خواب هاروی - استیون کینگ

در حال و هواي سن ژرمن - آنا گاوالدا

باغچه جعفری - ویلیام سارویان

یکی از همین روزها - گابریل گارسیا مارکز

خال و ناخن - آلکس لاگوما

يك تصوير - ويرجينيا وولف

بیرون رانده - ساموئل بکت

دست بردار! - فرانتس كافكا

كلاس درس - غلام‌حسین ساعدی

كالسكه - نيكلاي گوگول

شجره النور يا درخت روشنایی - محمدرضا صفدری

آينه ها - دينو بوتزاتي

عُقلاي‌ِ مجانين - محمد بهارلو

مرد - محمود دولت‌آبادی

لاک قرمز - میترا داور

در شهرکی غریب - شروود آندرسن

گزارشی از صنعت سایه - پیتر کری

فصل سانسور شده «نخستين حلقه» - سولژنيتسين

شكل واقعي من - نسيم خاكسار

متزن گرشتاین - ادگار آلن پو

ملخ‌ها - بهروز دهقانی

مرگ یک راهزن - لوییجی بارتزینی

شناگر - جان چيور

یک دست و دو هندوانه - آنتون چخوف

آنطرفِ خیابان - جعفر مدرس صادقی

آتش زردشت - هوشنگ گلشیری

باغ سنگ - سيمين دانشور

خاطره - مارسل پروست

خانه اشباح - ويرجينيا ولف

کرگدن‌ها - اوژن یونسکو

از همه بهارها تا یک پائیز - محمود کیانوش

لباس سرهم - چارلز بوكوفسكي

فرنی - جی. دی. سلینجر

نخستین اشتباهی که نی نی کرد. . . - دونالد بارتلمی‌

بیدار - توبیاس ولف

خانم حوا - هانری تروایا

دایی ممد - نسیم خاکسار

پس از تاريكي در زمين‌هاي بازي - ام. آر. جيمز

قسمتی از رمان عروس نیل - محمد بهارلو

کنت دراکولا - وودی آلن

این آقای هلندی - هرمان هسه

چگونه وانگ‌فو رهایی یافت؟ - مارگریت یورسنار

راشومون - ريونوسوكه آكوتاگاوا

لاشخور - فرانتس کافکا

نقشبندان - هوشنگ گلشیری

قيل و قال روي درخت - حنيف قريشي

دن آرام - ميخائيل شولوخوف

هديه‌ي غير منتظره - استيگ داگرمن

پسر نازنين - رولد دال

محاکمه - آنتون چخوف

گیرم که بلی - توبیاس وولف

تصادف - سیمین دانشور

لوزة سوم - علي اشرف درويشيان

حباب غم - چارلز بوكوفسكي

مامور قطع آب - مارگريت دوراس

رادیکال‌های آزاد - آلیس مونرو

هزارو‌یک‌شب - هزارو‌یک‌شب

خاله نوشا عاشق بود - ميترا داور

دوشیزه بریل - کاترین منسفیلد

بشر دوست - رومن گاری

چاه‏كن‏ها - محمد بهارلو

جنوب - خورخه لوييس بورخس

چنار - هوشنگ گلشیری

زائر عارف بختور - اسماعیل فصیح

شکوه قانون - فرانک اُکانر

دست‌گرمی برای نوشتن یک داستان - شروود آندرسن

لباس نو - ویرجینیا ولف

جاودانگي - ميلان كوندرا

مزدور - جان اشتان بک

روز شمار - کارل چاپک

کشيك شبانه - رضا جولايي

ده تا سرخ‌پوست - ارنست همينگ‌وي

طوطي - سيمين بهبهاني

ناتاشا - ولاديمير ناباکوف

سگِ دانا - جبران خليل جبران

خوب‌ها کمي پايين‌تر زندگي مي‌کنند - نادر ابراهيمي

مضمون خائن و قهرمان - خورخه لوييس بورخس

بيچاره آن مرحوم - لويجي پيراندلو

موجي که هرگز دريا را ترک نکرد - اوکتاويوپاز

دهکدة بعدي - فرانتس کافکا

سه قديس تيره - ولفگانگ برشرت

گزيده هايي از دفتر يادداشت هاي وودي آلن - وودي آلن

پدر - ريموند کارور

قضيه ي تيارت (طوفان عشق خون آلود) - صادق هدايت

صندوقچة طلايي - ريلکه

سلماني زنش را کشته - آلبر کوسري

قتل زوجة «هانِ» تَردست - شي گانا اويا

شرحي بر قصيدة جمليه - هوشنگ گلشيري

قديس - وي اس پريچت

مزاحمت - دوريس لِسينگ

گربه زير باران - ارنست همينگوي

بدونِ قهرمان - تي سي بويل

ربايش - توبياس ولف

دقيقاً - هارولد پينتر

خط و رنگ - ايساك بابل

داستان ششم - جلال‌‌آل احمد ، سيمين دانشور

طلاق - آيزاک باشويس سينگر

پارکِر اَندِرسِنِ فيلسوف - اَمبروس بي يرس

خيره - دوريس لسينگ

قطعه‌اي ازتک‌گويي نووه چنتو - الساندرو باريکّو

مرده خورها - صادق هدايت

خواب به خواب - محمد بهارلو

کنار دريا - آلن رب گريه

رؤيت دخترصددرصد ايده‌ال در صبح‌گاه بهاري - ‌هاروکي موراکامي

سه مينياتور - ناصر زراعتي

يرما - فدريکو گارسيا لورکا

بي - علي‮اشرف درويشيان

چراغ‌هاي بي‌فروغ - شروود اَندرسون

نفتي - صادق چوبک

آقاي کبوتر و بانو - کاترين منسفيلد

فاجعه معدن در نيويورک - هاروکي موراکامي

کابوس - فروغ فرخزاد

نيويورک، محشر است! - آرت بوخوالد

يک روز خوش براي موزماهي - جي.دي. سلينجر

خانه‌اي در آسمان - گلي ترقي

موش يک کلمه است - ميترا داور

آسمان سياهِ شب - جرمي کِين

دوشيزه - ماريو بارگاس يوسا

مردي از جنوب - رولد دال

نهيليت - کورت کوزنبرگ

جلو قانون - فرانتس کافکا

جنگ - جبران خليل جبران

اتهام به خود - پتر هانتکه

نوشتة خداوند - خورخه لوئيس بورخس

ماهي وجفتش - ابراهيم گلستان

زندگي خوش و کوتاه فرانسيس مکومبر - ارنست ميلر همينگ‮وي

مرگ پدرم - چارلز بوکوفسکي

گذر از تونل - دوريس لسينگ

لادا و ميلنا - لارا واپنير

رازي ميان دو نفر - کوونتين ري‌نولدز

گلستان سعدي - باب ششم: در ضعف پيرى - سعدی_تصحيح محمدعلي فروغي

آقاي نويسنده تازه كار است - بهرام صادقي

صداها در فضا و درشب - ولفگانگ بورشرت

بي‌تفاوت - فروغ فرخ‌زاد

يک گل‌سرخ براي اميلي - ويليام فاکنر

ترس - احمد محمود

راکي - جان دوس پاسوس

انتَ عُمري - محمد بهارلو

ناخدا عبدل - حسن کرمي

گلستان سعدي - باب پنجم: در عشق و جوانى - تصحيح محمد علي فروغي

قنداق - يوکيو ميشيما

تمارض - ميترا داور

ده نفر سرخ‮پوست - ارنست همينگ‮وي

جشن فرخنده - جلال آل احمد

ديباچه و داستان پنجمِ کتاب چهل طوطي - سيمين دانشور، جلال آل‮احمد

دختر - جاماييكا كينكيد

وقتي آتش خاموش شود - هاروکي موراکامي

ذکر حکايت افشين و خلاص يافتن بودلف از وي - خواجه ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي دبير

گرگ پشت در - جيمز تربر

شركا - ريچارد براتيگان

ديسک - خورخه لوئيس بورخس

آواها - ولاديمير ناباكف

جوراب شلواري - تيم اوبرايان

ساندويج - غلامحسين ساعدي

تجلي - صادق هدايت

مرد مرده - خورخه لوئيس بورخس

با پسرم روي راه - ابراهيم گلستان

عقدة ادیپ من - فرانک اُکانر

تپه‌هايي چون فيل‌هاي سفيد - ارنست ميلر همينگ‌وي

سوآپي‌ و پاسبان‌ها - ا. هنري

همسر قاضي - ايزابل آلنده

محكمة جنايي* - ياروسلاو هاشِك

اين طرف بيا، اره كش! - هيوس دل كورال

مرگ در ميزند - وودي آلن

گلستان سعدی - باب چهارم، در فوايد خاموشى - تصحیح شادروان محمدعلی فروغی

گلستان سعدي - باب سوم، در فضيلت قناعت - تصحيح شادروان محمدعلي فروغي

عافيت - بهرام صادقي

برف‌هاي کليمانجارو - ارنست ميلر همينگوي

تالپا - خوان رولفو

ما آدم نمي‌شيم!.. - نوشتة: عزيز نسين

شوخي - آنتون پاولوويچ چخوف

دگرگوني دريا - ارنست همينگوي

شواليه ناموجود - ايتالو كالوينو

گلستان سعدي - باب دوم، در اخلاق پارسايان - تصحيح شادروان محمد علي فروغي

گلستان سعدي - باب اول، در سيرت پادشاهان - تصحيح شادروان محمد علي فروغي

خدمت وظيفه - برانيسلاو نوشيج

صورت آبي - هانريش بل

دُرشتي - علي‌اشرف درويشيان

درد پنجم - اميرحسين چهل‌تن

گلدسته و فلک - جلال آل احمد

آوريل در يونان - آندره كدروس

رمان همشاگردي‌ها - حسين مرتضائيان آبكنار

مرگ در كاسة سر - جواد مجابي

انعکاس آفتاب در تخته‌هاي بار‌انداز - جِي. دي. سَلينجِر

ماه‌پيشاني - احمد شاملو

گلستان سعدي - سعدي

نمايشنامة نظم نوين جهان - هرولد پينتر1

حكايت‌ دو وزير - هزار و يک شب

چاقو - محمد بهارلو

قفسة دوم - ميترا داور

سنگي بر گوري - جلال آل احمد

عكس - رودي دويل

زير باران - احمد محمود

نوامبر - پيتر بيکسل

گربه سياه - ادگار آلن پو

عزاداران بيل - غلام‌حسين ساعدي

خسيس - مولير

پدر - ايساک بابل

اي آفتاب غروبگاه - ويليام فاکنر

ذوق زبان - آن تايلر

شبي با امپراتريس - ايساک بابل

بينوايان - ويکتور هوگو

روي خور - محمد بهارلو

تخم‌مرغ و مرغ - جوواني گوارسکي

عشاي نيمه‌شب - ژواکيم ماريا ماشادو د آسيس

ويرانه‌هاي مدور - خورخه لوئيس بورخس

نوروزنامه - حکيم ابوالفتح عياث‌الدين عمربن ابراهيم خيام

قرعه کشي - شرلي جکسن

سان سالوادور - پيتر بيکسل

خانواده هاي آواره - فرهاد پيربال

عشق در سالن فريز - ميترا داور

شاعر بزرگ - چارلز بوكفسكي

شام خانوادگي - کازوئوايشي گورو

جنايت و مکافات - جوواني گوارسکي

اودسا - ايساک بابل

دوشو - گي دوموپاسان

گنج - ويليام سامرست موآم

در آسمان و بر زمين - اينگه‌بُرگ باخمان (۲)

يك فرشتة بهتر - كريس آدرين

ترس و لرز - غلام‌حسين ساعدي

رؤياهايم را مي‌فروشم - گابريل گارسيا مارکز

راه دور - محمد بهارلو

نان - ولفگانگ بورشرت

مشت‌زن حرفه‌اي - ارنست همينگوي

ترس ولرز - غلام‌حسين ساعدي

11 سپتامبر، خيابان توليه - راينر ماريا ريلكه

آخرين سفر کشتي خيالي - گابريل گارسيا ماركز

اردوگاه سرخ‌پوستان - ارنست همينگوي

ماجراي جو - مارك استنلي بيوباين

يك بار در تمام زندگي - جومپا لايري

دشمن‌ها - آنتون پاولوويچ چخوف

مرگ مدام در ماوراة عشق - گابريل گارسيا ماركز

ساعت استراحت - لنگستن هيوز

چاه - ناصر تقوايي

فارسي شکر است - محمّد علي جمال‌زاده

مرد لال - شروود آندرسون

بعضي چيزها پايدار مي‎مانند - شروود آندرسن

گل رس - جيمز جويس

گوسالة کوچولو - ارسکين کالدول

حديث مور و حشمت سليمان -

کلئوپاترا - نوشتة: ويل کاپي

دسته گل آبي - اوکاتاويو پاز

نبش‌ِ قبر - محمد بهارلو

ايما و اشاره‌ها - ولاديمر ناباکف

خيانت چگونه به روسيه راه يافت - راينر ماريا ريلكه

يك شب - نجيبه احمد

تپه‌های سبز آفریقا - ارنست همینگوی

کهن‌ترین داستان جهان - رومن گاری

تپه کومادرس(1) - خوان رولفو

شبي که تنهايش گذاشتند - خوان رولفو

به‌ياد آر - خوان رولفو

بوگارت - و. س. نايپُل

قلمرو خدا - ويليام فاکنر

نامه به همساية دانشمند - آنتون چخوف

سگ خالي - دينو بوتزاتي

خائن - بزرگ علوي

عيد فقرا صفا ندارد - جان چيور

آدم اول(فصل اول) - آلبر کامو

بي‌بي - نسيم خاكسار

راز و نياز يک لاف‌زن - لنگستن هيوز

شب سي‌‌ودوم - هزار و يک شب

بعضي از ما دوستمان کُلبي را تهديد مي‌‌کرديم - دونالد بارتِلْمي

ببر مردم شناس - جيمز تربر

شب سي‌‌ويکم - هزار و يک شب

فلوسي - وودي آلن

شب سي‌اُم - هزار و يک شب

غول‌هاي ادب دو آلمان - 195۶ - گنتر گراس

پاهام زندگي مخصوص خودشونو دارن - لنگستن هيوز

شب بيست‌ونهم - هزار و يک شب

داستان بر دار کردنِ حسنک وزير - ابوالفضل محمدبن‌حسين بيهقي

شب بيست‌وهشتم - هزار و يک شب

در بيشه - ريونوسوکه آکوتاگاوا

شب بيست‌وهفتم - هزار و يک شب

فصل منتشر نشده‌اي از «هکلبري ‌فين» - مارک توين

شب بيست‌وششم - هزارويک شب

دارکوب‌ها - ارسکين کالدول

شب بيست‌وپنجم - هزار و يک شب

نخستين عشق - ساموئل بکت

فردا - صادق هدايت

چرند پرند (اخبار شهري) - علي‌اکبر دهخدا

آدم‌کش‌ها - ارنست همينگ‌وي

زاير - نسيم خاکسار

شب چهلم - هزارويک شب

زنان حساس - جان آپدايک

زندگي - گريس پي‌لي

سرخوردگي‌ بزرگ‌ - گوستاو دامان‌

برتا خيکي - 1910 - گونتر گراس

کلاغ در جنگل - جان آپدايک

بي‌همگي - ساموئل بکت

علامت‌ - محمدرضا گودرزي‌

خاطرات‌ قبرستان‌ - يوسف‌ عزيزي‌ بني‌طُرُف‌

سنگ سياه - محمدرضا صفدري

خواسته‌ها - گريس پي‌لي

بنگ - ساموئل بکت

هريسُن بِرگِرُن - كورت ونه گوت

هي‌هي‌، جبلي‌، قُم‌ قُم‌ - رضا دانشور

جادكمه‌ - محمدرضا گودرزي‌

نويسنده‌ صبح‌ها يك‌ قاشق‌ شيرة‌ گل‌ مي‌نوشيد تا در حالت‌ جنيني‌ بنويسد - حسن‌ اصغري‌

مؤمنان‌ - جان‌ آپدايك‌

غم‌باد - ناتاشا اميري‌

مزاحم - خورخه لوئيس بورخس

اعدام‌ - عدنان‌ غُريفي‌

هکلبري فين - مارک توين

نُه - کلاوس شلِ زينگر

گل‌کلم‌سبز - للارا وپنيار

باران تابستان - مارگريت دوراس

زخم شمشير - خورخه لوئيس بورخس

بادنماها و شلاق‌ها - نسيم‌ خاكسار

گذرگاه‌ِ مُردگان‌ - محمد بهارلو

صفحة‌ حوادث‌ - مجيد دانش‌آراسته‌

آخرين‌ پمپ‌ بنزين‌ - شرلي‌ آن‌ گرو

کويتا از ميان شيشه - اميلي ايشم رابوتد

سقف - كوين بروك ماير

حمام - نجف دريابندري

شاهدان‌ - جان‌ آپدايك‌

شپش - جاهد جهان‌شاهي

آواز فوارة‌ آب‌ و گنجشك‌ - حسن‌ اصغري‌

روگذر عابر پياده‌ - ميترا الياتي‌

در ستايش عقل - محمدرضا بيگي

آدم کش‌ها - ارنست همينگ‌وي

جاي‌ دنج‌ِ تميز و پُر نور - ارنست‌ همينگ‌وي‌

بقال‌ خرزويل‌ - نسيم خاكسار

غذاخوردن‌ آلماني‌ - كاترين‌ منسفيلد

والتر جان هارمون - اي. ال. دکترف

افسون‌گر - هاينريش‌ مان‌

مردم‌آزارها - ريموند كارور

گمشدگي - انوش صالحي

دنِ آرام - ميخاييل شولوخوف

كابوس‌ مرد خدا - برتراند راسل‌

آمريكا - هاينريش‌ بُل‌

ماجراي‌ كوگلماس‌ - وودي‌ آلن‌

غوك‌ - رضا علامه‌زاده‌

نوشتة‌ خواننده‌ - ارنست‌ همينگ‌وي‌

دشمن‌ِ شمارة‌ يك‌ اجتماع‌ - جان‌ بوكوفسكي‌

هزار و يک شب (شب سي و هشتم) -

اوليس‌ - جيمز جويس‌

آدم‌هاي‌ مشهور - اورهان‌ پاموك‌

هميشه‌ مادر - علي‌اشرف‌ درويشيان‌

جعبة‌ آرزو - سيلويا پلات‌

موزلي - ويليام فاکنر

سيل توي چادرت افتاده - تس گالاگر

آينه - محمود دولت‌آبادي

داشتن و نداشتن - ارنست همينگ‌وي

چرا دريا توفاني شده بود - صادق چوبك

آشغالداني - نسيم خاکسار

گزيده آثار چوبک - صادق چوبک

زني که مردش را گم کرد - صادق هدايت

آقا جولو - ناصر تقوايي‌

بوم - انوش صالحي

خواب خون - بهرام صادقي

معصوم دوم - هوشنگ گلشيري

فارسي شكر است - محمدعلي جمال‌زاده

گدا - غلام‌حسين ساعدي

گيله مرد - بزرگ علوى

جهنم و بهشت - جامپا ليري

کراوات‌هاي آقاي ودريف - تس گالاگر

من و سهراب دريابندري - نجف دريابندري

شور و شوق - آليس مونرو

لانة خرگوش، بهترين توضيح - آن بيتي

اُسَبِل‌ - جويس‌ كَرول‌ اوتِس‌

استوديوي شمارة 54 - ريچارد براتيگان

ساعتِ آشپزخانه - وُلفگانگ بُرشِرت

آخرين تير تفنگ من - آلفونس دو لامارتين

مدال‌هاي‌ جنگي بسيار در بازار بي‌خريدار - ارنست همينگوي

پيانونواز - دونالد بارتلمي

هفت سين - محمد بهارلو

تابوتي بر آب - محمد بهارلو

چپ دست ها - گونتر گراس

بله، نيروانايى در كار نيست - كورت وونه‏گات جونيور

از آشنايى با شما خوش وقتم - جويس كرول اويتس

مرغ عشق - عدنان غريفي

هدايت - بهرام بيضايي

سه قطره خون - صادق هدايت

سر مقاله | داستان | گفت‌وگو | نقد | معرفی کتاب | گزارش | کارگاه | مقاله | چهره | جست‌وجوي پيشرفته | تازه‌ها | بايگاني | ارسال نظرات | ديباچه را خانه خود كنيد
تکثير و تجديد چاپ آثار موجود در ديباچه به صورت نشر کتاب يا در نشريات فقط با اجازه کتبي صاحب اثر و ديباچه مجاز است، اما لينک دادن به آنها بلامانع است
Dibache.com  2005 - All rights reserved , Programming Parswebgate